برگزاری کارگاه آموزشی «نماد و اسطوره‌شناسی» در دانشگاه تهران

کارگاه آموزشی «نماد و اسطوره‌شناسی» به دعوت دانشکده‌ی روانشناسی دانشگاه تهران در دو دوره‌ی مقدماتی و پیشرفته برگزار می‌گردد.

دوره‌ی پیشرفته برای کسانی که در کارگاه مقدماتی شرکت کرده‌اند، پس از دوره‌ی حاضر برگزار می‌شود.

همچنین به شرکت کنندگان در دوره، گواهی اعطا خواهد شد.

سرفصل‌ها:
– نماد و اسطوره
– نماد از منظر زیبایی‌شناسی
– نماد از منظر نشانه‌شناسی
– دسته‌بندی نمادها
– نماد در حوزه کاربرد
– انواع اسطوره
– اسطوره زدایی
– اسطوره آفرینی
ادامه

مجله روشنان، شماره چهارم، پاییز ۸۵

«از این باغ شرقی»

 

– به عنوان شروع، از چگونگی تالیف کتاب «از این باغ شرقی» بگویید.

پیش فرض تدوین چنین کتابی هم زمان با طرح مباحث یک سخنرانی، تحت عنوان نقد زیبایی شناختی در ادبیات کودک در ذهن من شکل گرفت. فکر می‌کنم حدود سال ۷۹ با ۸۰ بود که از طرفی کتاب ماه کودک و نوجوان برای یک سخنرانی دعوت شدم و چون انتخاب موضوع سخنرانی به خودم واگذار شد، این عنوان را پیشنهاد کردم. قبل از پرداختن به موضوع، تصور چندان گسترده و تئوریزه شده‌ای درباره آن نداشتم ولی وقتی به چند کتاب شعر کودک برای یادداشت‌برداری نکاتی مراجعه کردم. با ایده‌های فراوانی برای کار جدی‌تر در این باره روبه رو شدم. بعد از سخنرانی، عده‌ای از مستمعان مرا به تدوین مطلب در این باره تشویق کردند و بعدها در شورای مباحث نظری کانون این مسئله مطرح و موضوع جدی شد. هر چند در شروع کار تصور من بر این بود که در بخش نظریه‌های نقد شعر و داستان را با هم در یک کتاب تدوین کنم، ولی بعد از بادداشت‌برداری و درگیر بودن با متن کار، این فرضیه قابلیت اجرایی یافت و به دلیل گسترش دامنه بحث‌ها هر موضوع برای خودش هویت مستقلی پیدا کرد. از آنجا که در زمینه نظریه‌های نقد تا حدودی در کتاب قبلی خود «صدای خط خوردن مشق» مباحثی مختصر را مطرح کرده بودم، تصمیم گرفتم در این طرح، اول به مباحث نظری شعر بپردازم تا بعدها اگر فرصتی پیش آمد، نظریه‌های نقد داستان کودک و نوجوان را نیز تدوین کنم. ادامه

شاملو، شاعر هذیان‌ها و خواب‌ها

– خانم سلاجقه، چگونه به فكر نقد و بررسی شعر شاملو افتادید و كتابی را به این مسئله اختصاص دادید؟

واقعیت این است كه دغدغه نقد شعر معاصر، به صورت جدی از كلاس های نقد ادبی ام در دانشگاه شروع شد. در این كلاس ها تلاش من این است كه دانشجویان را با نظریه های ادبی و رویكردهای نقد مدرن آشنا كنم و به طور عملی شیوه نقد رمان و شعر كلاسیك و معاصر را تدریس كنم. در یكی از این كلاس ها در سال ،۸۱ در یك جلسه به نقد و بررسی دو شعر از شاملو پرداختم و سعی كردم علاوه بر به كارگیری رویكردهای نقد شعر، زیبایی و تباین موجود در فضاسازی را در ساختار این در شعر نشان بدهم. سپس نتیجه این جلسه را به صورت یك مقاله تحت عنوان «تاملی زیباشناختی بر فضاسازی در شعر معاصر» برای چاپ در اختیار سرویس هنری روزنامه ایران قرار دادم. ادامه

ایماژ، استعاره، نماد

آنگونه که تاریخ علم زیبایی‌شناسی آثار ادبی نشان می‌دهد، سه عنصر فوق، از عناصر حیات‌بخش و زیبایی‌آفرین این‌گونه آثارند و دامنه‌ی کنش آن‌ها، گاهی چنان در هم می‌آمیزد که تشخیص و تمایزشان را از یکدیگر، مشکل می‌سازد.(۲)

اگر بخواهیم تعریفی اجمالی از این سه ابزار زیبایی‌آفرین به دست دهیم، می‌توانیم بگوییم که: ایماژ (Image)  در آفرینش اثر ادبی، آن چه را که هست، به تصویر می‌کشد یا به تعبیر دیگر، در قلمرو عملکرد این عنصر، تصویر، معرف «هستی» است (آنگونه که هست) که این «هستی»: ادامه