سخنرانی در هشتمین نشستِ صدسال ادبیات ایران با عنوان «فروغ از زن تا اجتماع»

هشتمین نشست از سلسله نشست‌های صدسال ادبیات ایران با عنوان «فروغ از زن تا اجتماع»

سخنرانان:

  • پروین سلاجقه – عضو هیئت علمی، نویسنده، پژوهشگر و منتقد ادبی
  • ناصر صفاریان – عضو انجمن  مستندسازان ایرانی، منتقد و فیلم‌ساز

زمان: دوشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۶ – ساعت ۱۶:۳۰

مکان: خانه اندیشمندان علوم انسانی – سالن حافظ
نشانی: خیابان طالقانی، خیابان شهید نجات الهی (ویلا)، نبش ورشو

برگزارکنندگان: «گروه هنر انجمن اندیشه و قلم» و «خانه اندیشمندان علوم انسانی»

سخنرانی با عنوان «فلسفه‌ی عشق و رهایی در شعر فروغ فرخزاد» در دانشگاه اصفهان

سخنرانی دکتر پروین سلاجقه با عنوان: «فلسفه‌ی عشق و رهایی در شعر فروغ فرخزاد»

همراه با گفتارهایی از: دکتر فرزاد کریمی، ناصر صفاریان، بهرام بیضایی، خسرو سینایی، کاوه گلستان، هوشنگ گلمکانی و داریوش مهرجویی

و نمایش نسخه‌ی اصلی فیلم «خانه سیاه است».

زمان: ۱۳ اسفند ۱۳۹۶
مکان: دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی

 

سومین مجموعه شعر پروین سلاجقه با عنوان «روی جاده برفی» منتشر شد

کتاب صوتی «روی جاده برفی»، سومین مجموعه شعر پروین سلاجقه با آهنگسازی هوشیار خیام منتشر شد.

مجموعه شعر صوتی «روی جاده برفی»

در این مجموعه پیش از هر چیز، اقتدارگرایی زنانه‌ی بی‌واسطه شاعر به چشم می‌خورد. کتاب صوتی «روی جاده برفی» با مضمون اجتماعی نوشته شده است و علاوه بر آن به محتوای قابل تعمیم و جهانی‌تری اشاره می‌کند. شاعر به خوبی ردپای جغرافیای زیستی خود را در شعر متجلی کرده و به عنوان مثال در «طالبانی‌ترین شهروند»، برای توصیف از «طالبان» استفاده می‌کند اما نه در کارکرد ارجاع دقیق به امرواقع برای نقادی عصر معاصر. بلکه به صورت رمزگذاری برای مخاطب. در این شیوه‌ی ارجاع به امرواقع، شاعر کمتر نقشی در شکل دادن به مضمون ذهنی خود دارد، چرا که از ذخیره اطلاعاتی مخاطب استفاده می‌کند.

در ادامه می‌توان به مصداق‌های اقتدارگرایی زنانه نیز در این مجموعه شعر، اشاره کرد. راوی در شعری خود را به عنوان آناهیتای اسطوره‌ای معرفی می‌کند، در شعری دیگر به معشوقه می‌گوید: «نمی توانی به دستم آوری» یا در جایی خود را «فرمانروای سپاه واژه‌ها» می‌نامد. ادامه

دیدار و گفتگو با پروین سلاجقه در کتابفروشی آینده - ۲۶ مرداد ۱۳۹۶

برپایی نشست دیدار و گفتگو با پروین سلاجقه با همکاری ماهنامه بخارا و کتابفروشی آینده

دیدار و گفتگو با پروین سلاجقه
در نودوهشتمین جلسه از سلسه نشست‌های صبح پنجشنبه کتابفروشی آینده با همکاری ماهنامه بخارا

زمان: ۲۶ مردادماه، ۹:۳۰ صبح
مکان: خیابان ولی‌عصر، خیابان عارف‌نسب، پلاک ۱۲، کتابفروشی آینده

بیانیه هیأت داوران و دبیر جایزه شعر شاملو اعلام شد

هیأت داوران نخستین دوره جایزه شعر احمد شاملو در بیانیه‌ای توضیح داد که تلاش کرده است با احترام به تنوع گرایش‌های ادبی و دیدگاه‌های مستقل داوران، بهترین‌ شعرهای سال۹۳ انتخاب شوند. در بیانیه هیأت داوران نخستین دوره جایزه شعر احمد شاملو آمده: «هیأت داوران کوشیده است با الهام از شعر و شخصیت چندوجهی شاملو، با نگاهی همه‌جانبه به بررسی و داوری کارنامه شعر فارسی در سال۱۳۹۳ بپردازد. ما اذعان داریم که نه این داوری و نه هیچ داوری دیگری را درباره آثار هنری و به‌ویژه شعر، نمی‌توان قطعی و بلامنازع تلقی کرد. با این حال ما کوشیده‌ایم با توجه به تنوع گرایش‌های ادبی در شعر امروز فارسی و با احترام‌گذاشتن به دیدگاه‌های مستقل هریک از داوران، برترین کتاب‌های شعر منتشرشده در سال۹۳ را به جامعه ادبی ایران معرفی کنیم». ادامه

اينجا تاريخ است

– شاعر مجموعه شعر «زنی دور از خاورمیانه‌ای نزدیک»، در این دفتر، رویکرد دوگانه‌ای به کوتاه‌نویسی و ساده‌نویسی و ساده‌ترسرودن دارد. این نظر را قبول دارید؟

منظورتان را از رویکرد دوگانه متوجه نمی‌شوم. ولی اگر به‌طورکلی ساده‌‌نویسی را در مقابل پیچیده‌نویسی به کار می‌برید، واقعیت این است که من سروده‌های این مجموعه را ساده نمی‌دانم. البته شاید به لحاظ فرم، ساده به نظر بیایند ولی به لحاظ کاربرد زبان یا کارکشیدن از گزاره‌ها و یا نقب‌زدن در سرنوشت بشر و راوی فردی و نوعی نه، منظورم عبور از سطح فردی روایت‌گری به سطوح انسانی آن است. البته در سروده‌های این دفتر، به‌نسبت شعرهای دفتر قبلی، «به مردن عادت نمی‌کنم»، تفاوت‌هایی وجود دارد در کوتاه‌ترشدن طول اشعار یا به قول شما ساده‌تر‌نویسی صوری. اما این مسئله مربوط به سرشت سروده‌های خود این دفتر است، نه قصد و تصمیم من. شاید همه این‌ها برمی‌گردد به نوع نگرش درباره ذات شعر، اینکه شعر تقلید و بازی‌های ساختگی نیست. منظورم این است که هیچ شاعری اول نمی‌رود کلاس شاعری ببیند و درس چگونه‌نوشتن یا براساس الگو یا نظریه خاصی را نوشتن ببیند و بعد بیاید شعر بسراید. شعر همه‌چیز را خودش با خودش می‌آورد. با هیئت و لباس خودش ظاهر می‌شود و بعد روی صفحه می‌نشیند.
ادامه

شماره ۴۱ مجله سینما و ادبیات

فرداگذرانی

شماره چهل‌ویکم مجله «سینما و ادبیات» ویژه لهستان و سینمای آندری وایدا منتشر شد. «ضد تارانتینو» مقاله‌ای از حسن حسینی است که در بیستمین سالگرد نمایش فیلم پالپ فیکشن در جشنواره کن، به نگارش درآمده است.
«سینمای ایران» در این شماره مجله به شخصیت‌های ماندگار سینمای ایران پرداخته و در میزگردی با عنوان از هملت تا حاج‌کاظم با حضور مهدی فخیم‌زاده، رضا کیانیان و فریبرز عرب‌نیا، مفصل به این موضوع پرداخته است. ادامه

مجله روشنان، شماره چهارم، پاییز ۸۵

«از این باغ شرقی»

 

– به عنوان شروع، از چگونگی تالیف کتاب «از این باغ شرقی» بگویید.

پیش فرض تدوین چنین کتابی هم زمان با طرح مباحث یک سخنرانی، تحت عنوان نقد زیبایی شناختی در ادبیات کودک در ذهن من شکل گرفت. فکر می‌کنم حدود سال ۷۹ با ۸۰ بود که از طرفی کتاب ماه کودک و نوجوان برای یک سخنرانی دعوت شدم و چون انتخاب موضوع سخنرانی به خودم واگذار شد، این عنوان را پیشنهاد کردم. قبل از پرداختن به موضوع، تصور چندان گسترده و تئوریزه شده‌ای درباره آن نداشتم ولی وقتی به چند کتاب شعر کودک برای یادداشت‌برداری نکاتی مراجعه کردم. با ایده‌های فراوانی برای کار جدی‌تر در این باره روبه رو شدم. بعد از سخنرانی، عده‌ای از مستمعان مرا به تدوین مطلب در این باره تشویق کردند و بعدها در شورای مباحث نظری کانون این مسئله مطرح و موضوع جدی شد. هر چند در شروع کار تصور من بر این بود که در بخش نظریه‌های نقد شعر و داستان را با هم در یک کتاب تدوین کنم، ولی بعد از بادداشت‌برداری و درگیر بودن با متن کار، این فرضیه قابلیت اجرایی یافت و به دلیل گسترش دامنه بحث‌ها هر موضوع برای خودش هویت مستقلی پیدا کرد. از آنجا که در زمینه نظریه‌های نقد تا حدودی در کتاب قبلی خود «صدای خط خوردن مشق» مباحثی مختصر را مطرح کرده بودم، تصمیم گرفتم در این طرح، اول به مباحث نظری شعر بپردازم تا بعدها اگر فرصتی پیش آمد، نظریه‌های نقد داستان کودک و نوجوان را نیز تدوین کنم. ادامه

نیم‌سالانه زیباشناخت، شماره ۱۴، ۱۳۸۵

رئالیسم در ادبیات کودک و نوجوان

هنوز هم با این که حدود نود درصد از آثار داستانی به سبک رئالیستی نوشته می‌شوند، گریز از هنجار‌های رئالیسم و طرح دعاوی متعدد عليه آن، به یکی از بحث‌های رایج در دیدگاه‌های ادبی تبدیل شده است. بسیاری از نویسندگان و نظریه‌پردازان با توسل به ترفند‌های متفاوت – اعم از کارآمد و ناکارآمد – در پی آن‌اند که از اتهام رئالیست‌نویسی و پرداختن به عنصر ظاهر از مد افتاده‌ی رئالیسم دامن برچینند. اما پس از تمامی این تلاش‌ها، آنچه که قطعا از نظر پنهان نمی‌ماند این است که تمامی سبک‌های نوشتاری در عین گریز از رئالیسم، پس از افت و خیز‌های فراوان سرانجام به آغوش آن باز می‌گردند تا به گونه‌ای در خدمت اهداف آن قرار گیرند. قبل از پرداختن به محور‌های این بحث ذکر تاریخچه‌ای مختصر از شکل‌گیری رئالیسم، به عنوان یک مکتب ادبی مطرح، ضروری به نظر می‌رسد. ادامه

جایزه کتاب سال ۱۳۸۶

با برگزیدگان کتاب سال ۱۳۸۶

– از دوران نویسندگی‌تان بگویید.

هنر و ادبیات را از دوره دبستان دوست داشتم. در دبیرستان در زمینه ادبیات بسیار فعال بودم و سرودن شعرهای اولیه خود را از آن دوره شروع کردم. تالیفاتم از دوره‌ای که دانشجوی دکتری بودم شروع شد. اولین کتابم را در سال۱۳۷۷ نوشتم که کتابی فانتزی و داستان آن ظاهرا برای کودکان اما در حقیقت فرامخاطب بود و همان سال، کتاب سال زیست محیطی شد. دومین کتابم که کتاب درسی دانشگاهی شد، با عنوان «درآمدی بر زیبایی شناسی شعر» بود. کتاب سوم نیز یک داستان فانتزی بود به نام «بنفشه کوچولو» که داستان‌های سمبلیک دارند؛ این کتاب نیز با استقبال خوبی روبه‌رو شد. در همین سال‌های دانشجویی کتاب دیگری نوشتم به نام «صدای خط خوردن مشق» که در واقع اولین فعالیت جدی من در زمینه نقد و نقدی ساختاری و تاویلی آثار هوشنگ مرادی کرمانی بود. این کتاب با استقبال خوبی روبه‌رو شد و من را به عنوان منتقدی که دیدگاه مدرن در نقد دارد و سعی می‌کند براساس معیار نقد امروز، علمی کار کند معرفی کرد. ادامه